Soms kies ik voor een wat langere route door Friesland wanneer ik op pad ben als regio-coördinator Noord. Dan rijd ik met plezier van het ene dorp naar het andere en ontdek ik plaatsnamen die ik maar met moeite kan uitspreken. Als een diep-Fries mij op dat moment zou horen - daar, alleen achter het stuur, stamelend over die namen - dan zou zijn of haar klomp gegarandeerd breken. Op zulke momenten voel ik me even een toerist in eigen (Fries)land. Het roept meestal ook iets nostalgisch in me op: een verlangen naar het dorpse leven, naar een tijd waarin alles nog letterlijk én figuurlijk om de kerk heen gebouwd was. Ik had zó ‘Toen was geloof heel gewoon’ van Stef Bos kunnen opzetten in de auto: “Heel het leven stond geschreven, van de wieg tot aan het graf … maar die tijd van Tien Geboden, ze viel langzaam uit elkaar …”
Wie het over secularisatie wil hebben, hoeft echt niet naar de grote stad. Je hoeft er niet voor naar de Randstad. En ‘pionieren’ is heus niet alleen weggelegd voor buurthuizen in bepaalde stedelijke wijken. Dat mag allemaal best, natuurlijk. En ook het Zuiden verdient onze Missie-dagen. Maar mag ik nu even preken voor mijn eigen parochie(s)? Mag ik het gewoon even voluit hardop denken? Is er iémand die zegt: “Heer, hier ben ik! Stuur mij!” wanneer de roep van God klinkt vanuit een klein, vergrijzend dorpskerkje dat voor velen nergens meer op de kaart staat?
Niets ten nadele van de geweldige studenten ‘Missie in seculiere context’ die ik de afgelopen weken als docent mocht ontmoeten. Maar toch voel ik een behoorlijke kloof tussen wat wij vanuit het baptisten seminarium in het ‘grote’ Amsterdam onderwijzen en de kerkelijke realiteit van dorpsgemeenten ‘ver weg in het hoge Noorden’. Hoe krijgen we die twee werelden ooit bij elkaar? Aan de ene kant die jonge, veelbelovende, gepassioneerde en denkende ‘dieners’; aan de andere kant die geloofsgemeenschappen die met pijn, moeite en grote offers volharden in trouw, in samenkomen, in de weg van Christus volgen. Voor sommige plekken lijkt het, menselijk gesproken, “erop of eronder” de komende jaren.
Wat er nodig is om die werelden met elkaar te verbinden? Ik denk… bekering. Toen ik zelf begon - net 24, met mijn ‘blote poten’ in het Drentse veen - schreef ik een preek voor mijn toen sterk vergrijsde dorpsgemeente. Een Adventstekst greep me zo diep aan dat ik nu gerust kan spreken van een bekering die ik zelf moest ondergaan. Het was de profeet Micha die zo krachtig tot mijn hart sprak: “En gij, Betlehem Efrata, al zijt gij klein onder de geslachten van Juda…” Díe kwam binnen! God kiest nota bene een dórp uit. Een dorp! En niet eens het mooiste, leukste of meest bekende, maar juist één die ‘klein is’ onder Juda’s geslachten.
Als God Zelf ervoor kiest om Zijn heerlijkheid te laten zien in een dorp, dan is er toch hoop voor elk ander dorp vandaag? In het Koninkrijk van Koning Jezus is geen plek, geen gehucht, te klein of te ver heen, of te zeer afgeschreven door stadse hoogmoed of menselijke ambitie. “Al zijt gij klein…” - het maakt voor Jezus’ komst totaal niet uit. Dus toch ook niet voor jou of mij?
Ja, als de diensten er minder ‘shiny’ zijn, als het combo (of het orgel) wat minder soepel gaat, als dezelfde gordijnen er al tachtig jaar hangen, als je er over tig rollators kunt struikelen - kijk toct vérder en verwacht vooral dat Gód er wil en zál zijn. Ja, misschien (!) is Hij daar zelfs wel meer aanwezig dan op die plekken waar de zondagse show zó vlekkeloos verloopt dat Gods genade en ingrijpen bijna overbodig lijken. Dus: zalig alles wat piept en kraakt en klein is!
Laten we ons bekeren van onze grootse dingen, onze giga-shows … en ons opnieuw toewenden - net als Christus - tot het nederige, het onbeholpene, het onbeduidende in de ogen van de wereld. Want - zoals Jezus’ onbeduidende moeder al zong - dáár zul je deze Koning ontmoeten: “Wie hoogmoedig zijn in de gedachten van hun hart, drijft Hij uiteen … maar nederigen zal Hij verhogen” (Lukas 1:51–52).
Maurits Luth is predikant, regio-coördinator Noord bij Unie-ABC en docent ‘Missie in seculiere context’ aan het Baptisten Seminarium.
Het mooie kleinste kerkje van regio Noord - Workum - waar op zondag een klein aantal (twintig) stoelen klaarstaan, mag zéker ‘Beth-El’ heten: huis van God.